3:40 – polskie systemy wykrywają obiekt wchodzący w naszą przestrzeń powietrzną.
3:46 – obiekt znika z radarów.
Około 3:50 – w Lublinie i części województwa lubelskiego uruchomione zostają syreny alarmowe.
Kilka godzin później pod Tarnawą-Kolonią odnaleziono lej o średnicy około 10 metrów. Prokuratura poinformowała, że najprawdopodobniej był to pocisk manewrujący Ch-101 zawierający znaczną ilość materiału wybuchowego, który spadł około 90 kilometrów w głąb terytorium Polski. Wojsko zadziałało. Procedury wojskowe również. W tym miejscu kończą się jednak dobre wiadomości.
Syreny zawyły już po upadku pocisku. Alert RCB, który miał wyjaśnić mieszkańcom sytuację, został przygotowany, ale ostatecznie nie został wysłany, ponieważ zagrożenie odwołano. Efekt? Setki tysięcy osób obudził alarm, którego przez wiele godzin nikt oficjalnie nie potrafił wyjaśnić.
Mijają już ponad cztery i pół roku od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę. Polska znacząco wzmocniła swoje zdolności wojskowe. Znacznie słabiej wygląda jednak obrona cywilna, czyli system przekazywania informacji mieszkańcom pomiędzy wykryciem zagrożenia a ich reakcją.
Zaledwie dziewięć dni wcześniej odbyły się ogólnopolskie ćwiczenia „ALARM-26”. Tymczasem przy pierwszym realnym zdarzeniu zabrakło najważniejszego elementu – szybkiej i czytelnej informacji dla obywateli.
Rozwiązania są dostępne od zaraz
Nie wymagają nowych ustaw ani wielomiliardowych inwestycji.
- wykorzystanie aplikacji mObywatel, z której korzysta około 12 milionów użytkowników, jako kanału przekazywania pełnych komunikatów opartych na geolokalizacji,
- obligatoryjne wysyłanie alertu RCB równocześnie z uruchomieniem syren – również wtedy, gdy alarm zostaje odwołany.
W sytuacjach kryzysowych pustkę informacyjną bardzo szybko wypełniają plotki, domysły i dezinformacja. To właśnie dlatego tak ważne jest jedno, wiarygodne źródło informacji, aktualizowane na bieżąco. Problemem nie jest wyłącznie sama rakieta. Problemem jest chaos, który pojawia się wtedy, gdy miliony ludzi szukają odpowiedzi w mediach społecznościowych, ponieważ nie otrzymały ich od państwa.
W tym samym czasie debata publiczna ponownie skupiła się na wzajemnych oskarżeniach i politycznych sporach. Od tego poziom bezpieczeństwa obywateli jednak nie wzrasta.
A co z Gdynią?
Gdynia jest miastem szczególnym. Znajdują się tutaj Port Marynarki Wojennej oraz Stocznia Wojenna – infrastruktura o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. To sprawia, że mieszkańcy powinni być szczególnie świadomi procedur obowiązujących w sytuacjach zagrożenia.
Na koniec warto zadać sobie jedno pytanie: Czy potrafisz odróżnić sygnał ogłoszenia alarmu od sygnału jego odwołania? Czy wiesz, co zrobić w pierwszej minucie po jego usłyszeniu?
Jeżeli odpowiedź brzmi „nie”, to nie jest wyłącznie problem pojedynczego mieszkańca. To również sygnał, że system edukacji i komunikacji kryzysowej nadal wymaga poważnych zmian.
Fot. Urbexy / Gdynia Leszczynki
Jakub Ubych jest Wiceprzewodniczącym Radny Miasta Gdyni. Ukończył VI Liceum Ogólnokształcące, a następnie studiował informatykę na Politechnice Gdańskiej. Przez pierwszą część życia mieszkał w Chyloni, a od 2012 roku jest mieszkańcem Chwarzna-Wiczlina.
