W gdyńskim samorządzie mamy ostatnio dość ciekawy spektakl. Przez niemal dwa lata wspólnie zarządza się miastem, dzieli odpowiedzialność, obsadza stanowiska, podejmuje decyzje i uczestniczy w układaniu budżetu. Później koalicja się rozpada, dotychczasowi partnerzy stają po przeciwnych stronach politycznej barykady i nagle okazuje się, że właściwie wszystko było nie tak. Oczywiście nie z winy tych, którzy właśnie zabrali głos.
We wrześniu zakończyła się współpraca prezydent Aleksandry Kosiorek z klubem KORMiL, czyli Koalicją Obywatelską, Ruchami Miejskimi i Lewicą. Powodów rozpadu było podobno wiele. W przestrzeni publicznej krążyły opowieści o wzajemnych pretensjach, ambicjach, stanowiskach i politycznych targach. Nie zamierzam rozstrzygać, ile w nich prawdy. Nie byłem przy tych rozmowach i nie mam zamiaru budować felietonu na plotkach. Interesuje mnie coś znacznie ciekawszego: to, co wydarzyło się później.
Oto dawni koalicjanci, którzy przez prawie dwa lata współrządzili Gdynią, zaczęli odkrywać problemy miasta. Muszę przyznać, że robią to z imponującą przenikliwością. Nagle okazuje się, że Gdynia ma trudności z wydatkami bieżącymi, inwestycje wymagają lepszego zarządzania, dochody miasta trzeba zwiększać, a demografia wymusza zmiany w sieci przedszkoli. Pojawia się potrzeba modernizacji urzędu, kontroli wydatków, racjonalizacji kosztów i długofalowego planowania. Wszystko to bardzo słuszne i trudno się z większością tych diagnoz nie zgodzić. Jest tylko jeden drobny szczegół, to nie są problemy, które pojawiły się od września, wraz z rozpadem koalicji.
Przez ostatnie dwa lata KORMiL nie był przecież klubem obserwatorów miejskiej rzeczywistości. Miał większość w Radzie Miasta, swojego wiceprezydenta, a nawet dodatkowe stanowisko dyrektorskie, które miało zapewnić większy wpływ na funkcjonowanie miasta. Miał więc nie tylko możliwość zgłaszania uwag, ale również realne narzędzia do podejmowania decyzji i wpływania na kierunek zarządzania Gdynią.
Dzisiaj słyszymy, że przez ponad półtora roku koalicji wielokrotnie zabiegano o racjonalizację wydatków, poprawę efektywności inwestycji czy zwiększenie dochodów. Były propozycje, pomysły, rozmowy, opracowania i inicjatywy, które nie doczekały się realizacji. Można oczywiście zapytać, dlaczego nie zostały zrealizowane? Dlaczego po tak długim czasie współrządzenia jedynym efektem tych starań jest dziś lista rzeczy, które należało zrobić?
Jeśli przez niecałe dwa lata nie udało się przekonać własnego koalicjanta do wdrożenia kluczowych zmian, to może problemem nie była wyłącznie druga strona? Może zabrakło skuteczności, determinacji, umiejętności przekonywania albo po prostu politycznej zgody na podjęcie trudnych decyzji? Współrządzenie nie polega przecież na tym, że jedna strona przedstawia pomysły, druga ich nie realizuje, a po rozstaniu pierwsza ogłasza, że od początku wiedziała najlepiej.
Zgodnie z partyjnymi ustaleniami na szczeblu wojewódzkim, gdyńscy radni KORMiL mieli porozumieć się z prezydent Kosiorek po wrześniowym rozwodzie. Jednak pojawił się kolejny problem – jeden z radnych KORMiL, po informacji o podejrzeniach dotyczących kolegi z klubu, zgłosił wniosek o zawieszenie go w prawach członka na czas wyjaśnienia sprawy. Wniosek nie uzyskał poparcia pozostałych radnych, a jego autor ogłosił zawieszenie współpracy z KORMiL.
Nie zamierzam oceniać zasadności tych podejrzeń ani rozstrzygać, kto w tej sprawie ma rację. To zadanie dla właściwych organów, a nie dla facebookowych komentarzy. Warto jednak zauważyć, że klub, który był politycznym zapleczem dla prezydent miasta, ma dziś problem z utrzymaniem jedności nawet we własnych szeregach. Trudno w takich warunkach mówić o stabilnym partnerze do budowania wieloletniej strategii finansowej.
Szczególnie interesująco wygląda to w kontekście nadchodzącego budżetu na 2027 rok. Nie przeszkadza to radnym KORMiL publikować zdjęć ze spotkania ze skarbnikiem miasta i informować o swoich obawach dotyczących przyszłorocznego budżetu. Zapowiadają też, że jako opozycja będą dopingować prezydent do dobrych zmian. Przyznam, że ta ostatnia deklaracja szczególnie mnie rozbawiła, bo przez prawie dwa lata współrządzili miastem, a teraz będą dopingować do tego, co sami chcieli robić, ale podobno nie mogli.
Można oczywiście powiedzieć, że zmiana koalicji nie zwalnia nikogo z prawa do krytykowania władz. Pełna zgoda. Radni mają nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek kontrolować działania prezydent i zadawać trudne pytania. Tyle że krytyka jest znacznie bardziej wiarygodna, kiedy towarzyszy jej refleksja nad własnym udziałem w podejmowaniu wcześniejszych decyzji.
Nie da się jednocześnie przedstawiać jako odpowiedzialny współgospodarz miasta i niewinny obserwator wszystkich jego problemów. Nie można przez wiele miesięcy korzystać z politycznego wpływu, współdecydować o kierunku działań, a po rozpadzie koalicji opowiadać, że właściwie od początku widziało się wszystkie błędy, tylko nikt nie chciał słuchać.
Zresztą nie jest to wyłącznie problem KORMiL. W gdyńskiej polityce coraz częściej obserwujemy mechanizm, w którym każda nowa konfiguracja polityczna zaczyna od opowiadania, jak źle było za poprzedników. Jedni wskazują na ponad dwadzieścia lat rządów Samorządności, inni na pierwsze miesiące obecnej prezydentury, kolejni na nową, nieformalną koalicję w Radzie Miasta. Wszyscy mają swoje uzasadnienia, dokumenty, liczby i listy zaniedbań. Znacznie rzadziej pojawia się natomiast pytanie: co sami zrobiliśmy, kiedy mieliśmy możliwość coś zmienić?
Tego mi najbardziej brakuje w gdyńskim samorządzie. Nie kolejnych konferencji, komunikatów i zdjęć ze spotkań, kolejnych politycznych rozliczeń, w których każdy jest ekspertem od błędów poprzedników. Brakuje zwykłej gotowości do przyznania, że własne decyzje również miały konsekwencje, że nie wszystkie pomysły udało się zrealizować, i że za część dzisiejszych problemów odpowiadają także ci, którzy teraz najgłośniej o nich mówią.
Gdynia nie potrzebuje polityków, którzy co kilka miesięcy odkrywają na nowo, że miasto ma problemy. Potrzebuje takich, którzy potrafią je rozwiązywać, kiedy mają do tego narzędzia i odpowiedzialność.
Wpis ukazał się 5 listopada 2026 na moim profilu Facebook. Zobaczcie także na Instagram. A Ty co o tym myślisz?
fot. gdynia.pl
Paweł Musiał – redaktor naczelny portalu esencjagdyni.pl, prezes zarządu agencji reklamowej ESENCJA, członek Zarządu Fundacji ARKUN, były członek Rady ds. Budżetu Obywatelskiego, Komitetu Rewitalizacji i zespołu tematycznego UrbanLab do spraw rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i partycypacji przy Prezydencie Miasta Gdynia, były wiceprzewodniczący Rady Dzielnicy Leszczynki, założyciel Forum Gdyńskich Rad Dzielnic.
